fotolijn

Speltakken

Een speltak is de benaming die Scouting Nederland gebruikt om een leeftijdsklasse aan te geven waarin scoutingactiviteiten worden ondernomen. Naast een leeftijdscategorie, geeft het ook aan of jongens en meisjes gescheiden of samen in een groep activiteiten ondernemen, en - met name bij de jongere speltakken (tot 10 jaar) - vanuit welke fantasiewereld het thema gebruikt wordt om de activiteiten voor kinderen aan te koppelen. Bij de jongere speltakken verbeeldt de leiding één van de themafiguren uit het betreffende verhaal en gebruikt doorgaans de betreffende naam als aanspreektitel.

In Vlaanderen wordt hiervoor de term Tak gebruikt.

Aan de naam van sommige speltakken kan ook ontleend worden dat het hier geen landscouting, maar waterscouting (dolfijnen, zeeverkenners, Matrozen ter Wilde Vaart en loodsen) of luchtscouting (luchtscouts en astronauten) betreft.

Geschiedenis

De speltakken van Scouting Nederland zijn oorspronkelijk ontstaan als Nederlandse varianten op de leeftijdsgroepen die er in Engeland, de bakermat van de scoutingbeweging, worden opgericht. De scouts (toen nog onder de naam "padvinders" of "verkenners") ontstaan als eerste. Tussen 1910 en 1920 volgen daarna de welpen, naar voorbeeld van de 'cubs', en krijgen ook de "Rovers" navolging in Nederland; eerst onder de letterlijke vertaling "Zwervers" (onder meer de "Delftsche Zwervers" zijn toendertijd ontstaan), later onder de naam "Voortrekkers".

Daarnaast ontstaan er ook initiatieven voor gehandicapten. Amsterdam heeft in 1918 de primeur van de eerste troep voor gehandicapte padvinders. De troep werd gevormd door "twintig kweekelingen van het Blinden-Instituut".

De leeftijdscategorieën van de speltakken overlappen elkaar, omdat het in Scouting gebruikelijk is uit te gaan van het ontwikkelingsstadium van het kind, vandaar dat er ruime leeftijdscategorieën zijn en er dus geen strikte leeftijdsgrens wordt aanhouden. De precieze naamgevingen en leeftijdscategorieën niet echt consequent binnen de verschillende scoutinggroepen in Nederland. De namen van speltakken en de daarbij horende inhoud worden door Scouting Nederland nog wel eens aangepast, terwijl de scoutinggroepen in het land vaak liever de naam, spelmethode en leeftijdscategorie aanhouden van hetgeen waar ze intussen aan gewend zijn.

Onderverdeling

Binnen Scouting Nederland bestaan de volgende speltakken:

  • 5 - 7 jaar (groep 2 en 3 van de basisschool): Bevers
  • 7 - 11 jaar (groep 4, 5, 6 en 7 van de basisschool): Welpen voorheen DWEK
    Dolfijnen, Welpen, Esta's, Kabouters
  • 11 - 15 jaar (groep 8 van de basissschool en klas 1, 2 en 3 van de middelbare school: Scouts
    Verkenners, Padvindsters, Gidsen, Waterscouts/Zeeverkenners, Luchtscouts, Ruitergidsen
  • 15 - 18 jaar (klas 4, 5, en 6 van de middelbare school): Explorers
    Rowans, sherpa's, Matrozen ter Wilde Vaart, Astronauten, Ruitersherpa's
  • 18 - 21 jaar: Roverscouts voorheen Jongerentak of Stam
    Pivo's, Loodsen
  • 21 jaar en ouder: Plusscouts (zijn geen speltak maar een leeftijdsgroep van volwassen leden)
    Naast plusscoutskringen in groepen zijn er ook kringverenigingen, o.a. de Interessestammen en de voormalige Vereniging Vrienden van Scouting